(यी हरफहरुलाई हल्का वा
गम्भीर ढङ्गमा नबुझ्न वा नपढ्न पंक्तिकार सबैमा अनुरोध गर्दछ !)
सबै व्यक्ति बहुला हुन सक्दैनन् न त पागल बन्न सक्छन्
न मोक्ष नै प्राप्त गर्छन । बहुलापन , पागलपन र मोक्ष एकल गन्तव्यका एकआपसमा परस्पर रुपमा जोडिएका , बाझिएका बाटोको भिन्न बिश्रामस्थलहरु हुन ।
बहुलापन सुन्यवाद तर्फ लाग्ने एउटा बाटो हो । यसले
दिमागको गहिराईमा पुगेर सोच्न सिकाउँछ तर दिमागको उच्चतम बिन्दु सम्म पुराउदैन !
बहु प्रश्नहरुको सामुहिकताबाट अल्झिरहेको व्यक्ति बहुला हो । उ हरेक तृप्तिको
मालिक छ तर भोको छ , उ संग हरेक प्रश्नको
उत्तर छ तर उत्तरहिन छ , सामान्य जीवनका अकाट्य
सत्य उसको लागि पूर्ण सत्य होइन ,
उ
बारम्बार प्रश्न दोहोराउछ उत्तर पहिलाउँछ र आफ्नो असक्षमताप्रति निराश हुन्छ , उ संगैका अरु सांसारिकताको तलाउमा पौडीरहंदा उ
किनारमा उभिएर तलाउ र पौडीबाजहरुको गतिबिधि नियाल्छ ... उ भिडमा छ तर एक्लो छ , उ एक्लो छ तर भिडमा छ ! उ हरेक प्रश्नहरुको भिडमा
छ , उ पर्दा पछाडिको सत्यताको
सोचमा अल्झिएको छ , मलाई के लाग्छ भने यो
त्यहि बहुलापन हो जसले सिद्धार्थलाई राजमहलबाट बाहिर आउन प्रेरणा दियो , यो त्यहि बहुलापन हो जसले बर्षौ देखि चलिआएको
बुढ्यौली , रोग र मृत्युमा
भिन्नता देख्यो , सत्यताको छनक पायो, अनुतरित प्रश्न भेट्यो , यो त्यहि बहुलापन हो जसले उनलाई रोटि र
सम्भोगभन्दा टाढा स्थायित्वको खोज तर्फ दौडायो , यो त्यहि बहुलापन हो !!
बहुलापनको बाटो हुँदै व्यक्ति पागलपन अँगाल्छ !
पागलपन सुन्यवादको त्यो अवस्था हो जहाँ व्यक्ति संसारिकताबाट
टाढा रहन त सक्छ तर अझै संसारिक नै रहन्छ ।
दिमागीय धरातलको उच्चतम बिन्दुमा अवस्थित व्यक्ति पागल वा सुन्यवादी हुन्छ भन्ने
मेरो ठ्यम्याई हो , जुन निर्वाणको परिधि
ननाग्दा सम्म विद्यमान रहिरहन्छ । सुन्यबाद, बिचार सुन्यताको अवस्था पक्कै होइन, व्यक्ति सांसारिकताको दैनिकिबाट सुन्य छ तर खोज , डर उसमा व्याप्त छ । उसमा मुक्तिको डर छ , स्वतन्त्रताको डर छ र खोज छ , उ दौड सुन्य छैन , उ बिचार सुन्य छैन, उसमा दौड व्याप्त छ
मुक्त हुने दौड । ध्यानको चरम अवस्थामा पनि दौडबाट मुक्त हुन नसकेको स्थिति हो
पागलपन । उ सत्यको नजिक त अवश्य नै हुन्छ तर पनि उ संग केहि पनि छैन !! यो यहि
पागलपन हो जसले सिद्धार्थलाई दरबार परित्याग गर्न लगायो, र ध्यानमा तल्लीन हुन सिकायो , यो त्यही पागलपन हो जसले बुद्धत्वको मार्गमा
सिद्धार्थलाई हिँडायो, यो त्यहि पागलपन हो ।
पागलपनको उच्चतम बिन्दु जहाँ दौड आएर समाप्त हुन्छ
, जहाँ खोज हुँदैन त्यहि
बिन्दुबाट मोक्षको पादुर्भाव हुन्छ।
यो अवस्था सत्यता वा चेतनाको त्यो अवस्था हो
जहाँबाट फर्कने र अगाडी बढ्नेको कुनै दुबिधा रहँदैन। हरेक दौडहरुको अन्त्य हो
मोक्ष । बुद्धत्वको प्राप्ति हो मोक्ष । बिचार सुन्यताको अवस्था हो मोक्ष , बिचार सुन्यताको अवस्था हो प्रेम , बिचार सुन्यताको अवस्था हो बुद्धत्व । यो त्यो
अवस्था हो जो सदैव हामी माझ नै छ हामी भित्रै छ तर पनि अपरिचित छ । यो त्यो अवस्था
हो जहाँ सिद्धार्थहरु बुद्ध हुन्छन ।
बहुलापन हुँदै मोक्ष सम्मको यात्राको कुनै निश्चित
दुरी वा समय हुन सक्दैन भन्ने मेरो ठम्याइ छ, धेरै कम व्यक्ति बहुलापनसम्म पुग्न सक्छन , त्यहाँबाट पनि निकै कम व्यक्ति पगालपनको सुन्यवादी अवस्थामा पुग्न सक्छन् र
बिरलै कोहीले बुद्धत्व प्राप्त गर्छन् ।
यी माथिका बिचार मेरो अन्तस्करणबाट प्रबाह भएको
मेरो व्यक्तिगत बिचार हो । माथि नै उल्लेख गरे अनुसार यी हरफहरुलाई हल्का वा
गम्भीर ढङ्गमा नबुझ्न वा नपढ्न म सबैमा अनुरोध गर्दछु ! मानिस संधै सुखप्राप्ति मै
तल्लिन छ तर यो तल्लिनतामा मानिसले कतै भड्किएर, झुठलाई सत्यको रुपमा बुझ्दै,
सुखको
सट्टा आफुलाई दुखैदुखको उजाड मरभुमिमा पानीको आशमा मृगतृष्णाहरु पछाडी दौडाइरहेको
त छैन भन्ने प्रश्न संधै मेरो मास्पटलमा उब्जिरहन्छ, त्यहि प्रश्नहरुकै प्रतिबिम्बको रुपमा माथिको बिश्लेष्ण उब्जिएको म ठान्दछु।
एउटा ठोस सत्यताको ज्ञान हासिल नगरुन्जेलसम्म यस्ता प्रश्नहरु र बिचारहरू
उब्जिरहनेछन र लाग्छ जन्म, मृत्यु, रोग, बुढ्यौली र इश्वर माथिको बहस चलिरहन्छ!!
२०७१/८/२१ © बिमोचन घिमिरे !!
